مقدمه

از ارکان مهم بازار سرمایه جهانی، بازار های معاملات خارج از بورس معاملات سهام است. در این بازارها، اوراق قرضه و سهام بصورت عادی خرید و فروش می گردد. به دلیل پیچیدگی های قوانین پذیرش در بورس معاملات و نیز گاهی اوقات عدم تمایل خود شرکتها برای عرضه سهام خود در بورس معاملات به دلایل گوناگون، سهام آنها در بازارهایی تحت عنوان بازار OTC که مخفف Over The Counter است، مورد معامله قرار می گیرد.

از ابتدای سالهای دهه هفتاد میلادی، بازارهای OTC در کشورهای صنعتی مدرن پا به عرصه وجود نهادند و جالب اینکه، حجم معاملات انجام شده در این بازار ها در بسیاری از موارد بسیار گسترده تر از بورسهای معاملات می باشد. در بازارهای OTC ، فعالان بازار سرمایه در شبکه های معاملاتی بسیار گسترده به فعالیت مشغولند و مشتریان بصورت تلفنی و یا الکترونیکی جهت خرید و فروش سهام خود اقدام می نمایند.

تاریخچه بازارهای OTC در آمریکا

انجمن ملی معامله گران اوراق بهادار (NASD) در سال 1938 میلادی به واسطه تصویب لوایح مربوطه توسط کنگره آمریکا، تاسیس گشت. این انجمن با تدوین استاندارد های جامع کنترل کننده شرایط، راه را برای انجام معاملات منصفانه و قانونمند در خارج از بورس اوراق بهادار، هموار نمود. نهایتا در سال 1971 اولین قدم جهت ایجاد بازار معاملات OTC منجر به انقلابی عظیم در بازارهای اقتصادی امریکا گشت. در ابتدا انجام معاملات در این بازار توسط تلفن صورت می گرفت. امروزه یک سیستم الکترونیکی کامپیوتری بیش از 6000 کارگزار و معامله گر را به هم متصل می سازد و سهام بیش از 5000 شرکت در این بازار مورد معامله قرار می گیرد.

سهام مورد معامله در بازار OTC شامل سهام شرکتهای برتر، شرکتهای ورشکسته، شرکتهای خارجی و بین المللی، شرکتهای کوچک و کم ارزش، اوراق قرضه ای که برای نخستین بار عرضه می گردد، و نیز اوراق قرضه دولتی و شهرداریها، راه آهن و موارد دیگری می باشد. در مجموع، در بازار OTC آمریکا بیش از 7000 نوع اوراق بهادار روزانه مورد معامله قرار می گیرد و این در حالی است که در بورس مرکزی نیویورک (NYSE) حدود 3500 گونه اوراق بهادار و در بورس امریکا 900 نوع معامله می گردد. از مقایسه ارقام فوق پدیدار می گردد که بیش از 90 درصد اوراق بهادار تجاری، در بازار OTC مورد معامله قرار می گیرد.